تامهء آن نيست و در نظر شيخ رئيس ابداع داراى دو مفهوم است : « الابداع اسم لمفهومين : احدهما تأسيس الشيء لا عن شىء و لا بواسطة شىء و المفهوم الثانى ان يكون للشيء وجود مطلق عن سبب بلا متوسط و له فى ذاته ان لا يكون موجودا و قد افقد الذى له فى ذاته افقادا تاما » . « 1 » اكنون بايد ديد چگونه موجودات ، بنا باصل ابداع از راه فيض از مبدأ اول صادر شده‌اند . بعقيدهء ابن سينا صدور موجودات از مبدأ اول ، نه از راه قصد و اراده و نه از طريق طبيعت بوده بلكه صرفا از تعقل ذات بارى تعالى بذات خويش كه عقل محض و خير مطلق است ناشى شده است ، زيرا قصد و اراده مستلزم نقص و موجب تكثر ذات بارى است و حال آنكه واجب الوجود كمال مطلق و واحد از جميع جهات است و خلقت عالم بر سبيل طبع نيز ملازمه با عدم رضا و معرفت صانع بمصنوع خود دارد ، در صورتى كه خداوند عارف و عالم بفعل خود بوده و خلقت موجودات از روى رضا بوده است . بنا برين چون واجب الوجود كمال محض و فياض مطلق است ، بدون قصد و اجبار ، بلكه از راه رحمت و از روى اختيار ، فيض وجود را بموجودات ارزانى داشته است و اين فيضان ناشى از تعقل ذات خود اوست يا بعبارت ديگر ، موجب خلقت موجودات ، « ظهور حق » است ، چنان كه در حديث قدسى آمده است « كنت كنزا مخفيا و أردت ان اعرف فخلقت الخلق لكى اعرف » و اين ظهور ناشى از جود و فيض حق است چنان كه مولوى فرمايد : من نكردم خلق تا سودى كنم * بلكه تا بر بندگان جودى كنم

--> ( 1 ) - ابن سينا - تسع رسائل - رسالة الرابعه فى الحدود - صفحه 101 .